Η ελληνική φυσιογνωμία

Του Χρήστου Γιανναρά, 1997

Η αφαιρετική εικόνα των εμπειρικών μας παραστάσεων από τη σημερινή Ελλάδα συναιρείται μάλλον στη «φυσιογνωμία» του ομοιότυπου πολεοδομικού εκβαρβαρισμού και της γλωσσικής αναρχίας. Η εργολαβική πολυκατοικία (σύμβολο μιας επιπόλαια σχεδιασμένης σε ξύλινα πόδια «ανάπτυξης») είναι το μορφολογικό στερεότυπο που πληθυνόμενο, σαν λοιμική παραμορφωτικού έλκους κακοποιεί βάναυσα την ιδιοπροσωπία του ελληνικού τοπίου. Δεν μπορείς πια να ξεχωρίσεις αν βρίσκεσαι στην Καστοριά ή στο Αιγάλεω, στο Ρέθυμνο ή στο Περιστέρι. Και η γλωσσική έκφραση των Ελλήνων χάνει τώρα όχι μόνο τον μουσικό της βηματισμό και τη βιωματική της ευθυβολία, αλλά αποδιοργανώνεται κυριολεκτικά σε άναρχες παραμορφωτικές κακοπλασίες που συρρικνώνουν ακατάπαυστα το νοηματικό της φορτίο. […]

Αλλοιωμένο το φως του αττικού τοπίου από την αχλύ του μολυσματικού νέφους. Το νησιώτικο χρώμα ταυτισμένο με οπτικές, ακουστικές, γευστικές και οσφραντικές παραστάσεις βιομηχανοποιημένου τουρισμού. Τα θαλασσινά ακρογιάλια υπονομευμένα στη μνήμη από το σκουπίδι, το αποτσίγαρο, τη φουσκαλιασμένη βρώμα στα νερά. Την καινούργια ελλαδική εικονογραφία συγκροτούν η «μεσοτοιχία», οι υποδοχές για το «πανωσήκωμα» στην μπετονένια ταράτσα, οι παρανοϊκά υπερυψωμένες οικοδομές σε δρόμους ασφυκτικούς παραχωρημένους αποκλειστικά στην άναρχη στάθμευση οχημάτων δίχως έγνοια ή πρόβλεψη για πεζούς. Αφισοκόλληση ασύδοτη, ασχήμια, πνιγηρή βρωμιά, μαύρη κάπνα κολλημένη παντού. Ο θόρυβος βασανιστικός η ανάσα δηλητηριασμένη. Κι όταν ανοίξουμε το στόμα μας οι Νεοέλληνες, κροταλίζει η ασύντακτη γλωσσική αυθαιρεσία, ο χυδαίος εκβαρβαρισμός μιας πανάρχαιας και μοναδικής στη μουσικότητά της εκφραστικής.