Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αναρτήσεις

Εμφάνιση αναρτήσεων με την ετικέτα ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΕΣ

του Χρήστου Γιανναρά

αναδημοσίευση από την Καθημερινή, 10/3/2013 Κατά τι μας αφορά ο Πάπας Kατά τί μας αφορά ο πάπας Η παραίτηση του πάπα Bενέδικτου του 16ου αντιμετωπίστηκε, στις εφημερίδες και στις τηλεοράσεις, περίπου όπως και ο γάμος, το διαζύγιο ή το ατύχημα μιας επιφανούς δημοσιότητας. Oλίγον και ως αίνιγμα, «γαργαλιστικού» ενδιαφέροντος, για τα αίτια της παραίτησης: Aν εξαναγκάστηκε ο πάπας να παραιτηθεί κάτω από το βάρος σκανδάλων, αν η παραίτηση ήταν παραδοχή αδυναμίας να αντιμετωπιστούν προβλήματα που καταρρακώνουν το διεθνές κύρος του Pωμαιοκαθολικισμού – και άλλα «πικάντικα» παρόμοια. Στο πολιτισμικό «παράδειγμα» της Nεωτερικότητας, του «τρόπου» της ζωής μας σήμερα, όλα λειτουργούν και κρίνονται με βάση τα ποσοτικά (μετρητά) μεγέθη εντυπωσιασμού. O εντυπωσιασμός είναι εμπορεύσιμο είδος, μετριέται (με ποσοστά θεαματικότητας, ακροαματικότητας, αναγνωσιμότητας, αναγνωρισιμότητας κ.λπ.), που θα πει: αντισταθμίζεται με χρήμα – η πώληση εντυπώσεων μπορεί να αποφέρει κέρδη μεγάλη...

Το αμύγδαλο του Ελύτη

(άλλη μια δημοσίευση του Αρανίτση από την Ελευθεροτυπία που εξηγεί τι σημαίνει γραφή)   Μας αρέσει, δεν μας αρέσει, κάθε μεγάλος ποιητής είναι υπό μίαν έννοια μυστικιστής. Εντούτοις, όσα θα γράψω εδώ αφορούν τον Ελύτη περισσότερο απ' ό,τι οποιονδήποτε άλλον, και όχι μόνον λόγω του «Ετους» που του αφιερώθηκε. Μάλιστα, σκέφτομαι να ξεκινήσω, ανάποδα, απ' το συμπέρασμα, που είναι το εξής: όσο λιγότερο καταλαβαίνουν οι άνθρωποι των θεσμών, π.χ. ορισμένοι πανεπιστημιακοί 1, τον εσωτερικό διάλογο του Ελύτη με τα φύλλα των δέντρων, τόσο πιο σπασμωδικά ξεφυλλίζουν τα βιβλία του ψάχνοντας με το φακό για ίχνη χλωροφύλλης. Πράγματι, όσο λιγότερο αγαπούν τον Ελύτη, τόσο πιο πυρετική η αγωνία συμμετοχής σε συνέδρια και ημερίδες προς τιμήν του. Οσο λιγότερο νιώθουν προετοιμασμένοι να συλλάβουν τα υπαρξιακά υπονοούμενα που αντηχούν στον πυρήνα του έργου του, τόσο πυκνώνουν τα δακτυλικά τους ...

Oδός προσωπικής αντιστάσεως

Του Χρήστου Γιανναρά, αναδημοσίευση από Καθημερινή 31/12 Aς υποθέσουμε το φαντασιώδες ενδεχόμενο ιστορικής εξαφάνισής μας των Eλληνώνυμων του βαλκανικού νότου - αλλά οπωσδήποτε ηδονικής: Mας μεταφέρουν, λ.χ., όλους, ως πληθυσμικό σύνολο, στην πιο ηλιόλουστη και μαγευτική πολιτεία των HΠA, με παροχές μυθώδους διαβίωσης, αδιανόητες και για τον πιο ακραίο στις απαιτήσεις του συνδικαλιστή. Kαι στα εδάφη του σημερινού ελλαδικού κράτους δημιουργείται ένα καινούργιο μόρφωμα από την πανσπερμία των μεταναστών, ή μεταφέρονται πληθυσμοί της σφύζουσας τουρκικής Aνατολίας, ή πραγματοποιείται το όνειρο του Mπερίσα για τη Mεγάλη Aλβανία - ή ό,τι άλλο ήθελε προκύψει. O μύθος εξυπηρετεί τη διατύπωση δύο ερωτημάτων. Eρώτημα πρώτο: H εξαφάνιση του σημερινού Eλληνισμού από τη σκηνή της Iστορίας θα γινόταν έστω ελάχιστα αισθητή, και σε ποιους; Θα είχε την παραμικρή συνέπεια στην πορεία και στον πολιτισμό της ανθρωπότητας; Θα έχανε κάτι η Eυρώπη, η διεθνής κοινότητα, θα βίωναν κάποιοι πάνω...

Ευγένιος Αρανίτσης: προκήρυξη νέων θέσεων

Ακολουθούν οι κατηγορίες των όντων που θεωρούνται φύσει και θέσει σύμμαχοι των εξεγερμένων παιδιών. Σαν όλα τα κύματα, το ωστικό κύμα των παιδιών παρουσιάζει εγγενή χαρακτηριστικά, όπως πηγή, συχνότητα, μήκος ταλάντωσης, ένταση και αλλαγή συμπεριφοράς ανάλογα με την αγωγιμότητα των υλικών. Οι κατηγορίες που ακολουθούν υπολογίζονται ως καλοί αγωγοί του κύματος και αυτό μένει ν' αποδειχθεί: οι φοιτητές οι σπουδαστές οι χουλιγκάνοι και οι τσιγγάνοι οι απεργοί, οι εξτρεμιστές, οι παλαιοί ανιχνευτές, οι τυχοδιώκτες ταξιδευτές κι αχόρταγοι εραστές, οι αλήτες, οι απόκληροι, οι αγοραστές κατοικιών που δεν υπήρξαν ποτέ οι σεμνοί περιθωριακοί κι όσοι απεχθάνονται τον φασισμό, τον σταλινισμό, τον σεχταρισμό και, πρωτίστως, τον ιδεολογικό καθωσπρεπισμό όσοι αντιστέκονται στον ακρωτηριασμό της επιθυμίας για τη συγκρότηση ταυτότητας κι όσοι διαισθάνονται πως ο έρωτας είναι θέμα προτεραιότητας, όπερ έδει δείξαι αυτοί που ξέρουν ότι ο ψίθυρος των ειδήσεων, στους δρόμους, είναι ο έσχατος ...

Οικογένεια σε τυφλή προσπέραση

Του Ευγένιου Αρανίτση (δημοσιεύτηκε στην Ελευθεροτυπία τον Απρίλιο του 2006) Στα προηγούμενα, αναφέρθηκα στο ζήτημα της γενιάς μου και στην κατευθυντήρια έλλειψη προοπτικής που την οδηγεί σ' αυτή την κάπως ασυνάρτητη υπερκινητικότητα ή, αντιθέτως, στην παράλυση. Υπαινίχθηκα, επίσης, το τεράστιο αν και αμφίβολο πλεονέκτημά της, που δεν είναι άλλο απ' την εμπειρία μιας διπλής ιστορικής ένταξης. Αρχικά έγινε μάρτυρας του παλιού καθεστώτος των θεσμών της μικρής κοινότητας, θεσμών ετοιμοθάνατων αλλά ακόμη μάχιμων, ενώ αμέσως μετά κλήθηκε να ζήσει στο περιβάλλον των τηλεπικοινωνιακών παραισθήσεων. Ο πειρασμός να σκιαγραφήσω, λοιπόν, αυτό που διακυβεύτηκε στο επίπεδο της οικογένειας είναι ακαταμάχητος και θα υποκύψω. Ας πω κατ' αρχάς ότι, από ιδιοσυγκρασιακή άποψη, η ελληνική οικογένεια του '60, όσο και αν φαίνεται σήμερα απίστευτο, βρισκόταν πλησιέστερα στο σύμπαν τ...

Ο τριπλασιασμός του κόσμου

Αντιγραφή από την εφημερίδα Ελευθεροτυπία Του ΕΥΓΕΝΙΟΥ ΑΡΑΝΙΤΣΗ   Την ευγνωμοσύνη την αισθάνεται κανείς όταν δεν την χρωστάει. Το διαυγές, καθησυχαστικό της νεύμα ενεργοποιεί αποχρώσεις στοργής και γλυκύτητας, χωρίς καμία αναφορά στο άγχος της οφειλής. Απαξ και η δωρεά είχε την ποιότητα της πηγαίας ανιδιοτέλειας, ο ευγνωμονών πολύ απέχει από το να βρίσκεται αναμεμειγμένος στη διαλεκτική του πάρε δώσε. Οσο κι αν το γεγονός μας παραξενεύει, η γνήσια ευγνωμοσύνη είναι αμετάβατη. Αυτή η άποψη, αρχικά, ξενίζει. Όμως μια λιγότερο βιαστική εκτίμηση φέρνει στο προσκήνιο τη χαριτωμένη ελευθερία του ανθρώπου που δέχεται το δώρο με την κατανόηση του ότι, αν ο δωρητής αξιοποιεί κάτι, αυτό δεν είναι η προοπτική της αντιπαροχής αλλά μια ορισμένη αναπαράσταση της ψυχικής του ευρυχωρίας, όπου η ανάγκη του άλλου θα διανυκτερεύσει. Για να το κάνω λιανά, το δώρο προσφέρει ευτυχία όταν αντιληφθείς ότι δεν σου ζητούν τίποτα σε αντάλλαγμα. Ιδού το πλεονέκτημα μερικών φίλων που μοιάζουν τόσο...

Οι μικροκάμερες των αγγέλων (ολόκληρο το άρθρο)

Του Ευγένιου Αρανίτση (Ελευθεροτυπία, Φεβρουάριος 2007 - ολόκληρο το άρθρο) Ποιος θυμάται σήμερα τι ήταν, κάποτε, αυτό που έκανε τους ντροπαλούς ανθρώπους αξιαγάπητους; Ισως ήταν η υποψία ότι για να δεις τον κόσμο απ' τη σκοπιά της αλήθειας που πιστοποιεί την ανθρώπινη ιδιότητα χρειάζεται κάτι παραπάνω από δύο μάτια, και συνάμα κάτι λιγότερο. Γι' αυτό και κάθε ποιητής άξιος του ονόματός του ονειρεύεται μιαν επανάσταση που θα άρχιζε με το χαμήλωμα των βλεφάρων. Για παράδειγμα, τη στιγμή του κεραυνοβόλου έρωτα, το ρεύμα του φωτός ακινητοποιείται και λιμνάζει μ' έναν τρόπο τόσο εκτυφλωτικό ώστε βλέπεις τα πάντα και τίποτα. Εξαιτίας αυτής της αμφιλογίας, και παρακάμπτοντας τη συμβατική χρονικότητα, το βλέμμα δέχεται ένα τελεσίγραφο και προλαβαίνει να αιχμαλωτίσει, μέσα στη μεθυσμένη του διακύμανση, το φρικτό μυστήριο των μετρήσιμων μεγεθών· συλλαμβάνει το αίνιγμα του Ενός, το αίνιγμα του Δύο, και τη σιγουριά πως ή θα ερωτευθεί στα πρώτα 8,3 δευτερόλεπτα ή ποτέ. Τέτοιος εί...

Οι μικροκάμερες των αγγέλων

Του Ευγένιου Αρανίτση (από την Ελευθεροτυπία, 4/2/2007, αποσπάσματα) Ποιος θυμάται σήμερα τι ήταν, κάποτε, αυτό που έκανε τους ντροπαλούς ανθρώπους αξιαγάπητους; Ίσως ήταν η υποψία ότι για να δεις τον κόσμο απ' τη σκοπιά της αλήθειας που πιστοποιεί την ανθρώπινη ιδιότητα χρειάζεται κάτι παραπάνω από δυο μάτια, και συνάμα κάτι λιγότερο. [...] Οι ντροπαλοί δεν σε κοιτάζουν, όταν όμως σε κοιτάξουν, κι αυτό γίνεται συχνά αισθητό κατά τη συνάντηση με το βλέμμα των παιδιών, προκαλούν στην ασπίδα των αμυντικών σου προσποιήσεων ένα μικρό ρήγμα . [...] Δυσκολευόσουν να του κρύψεις ειδικά εκείνο που παρέμενε μέσα σου αποσιωπημένο γιατί ανήκε στην τάξη του πόνου, της εγκαρτέρησης και της απελπισίας. Αυτός το γνώριζε και, από ευγένεια, απέφευγε να σε κοιτάξει. Οπότε προτιμούσε να κοιτάζει τη θάλασσα και τα συννεφάκια στον ορίζοντα, και να κάνει προβλέψεις για τον καιρό. [...] Για να καρποφορήσει το βλέμμα πρέπει ο σπόρος του προηγουμένως να ταφεί , ενώ σήμερα οι σπόροι παρασύρονται ...

Η πηγή των κρίσεων

Πηγή: Καθημερινή, 26/4/2012 Ο Γκάιτνερ επισήμανε ότι το να κατηγορηθούν πρόσωπα για γεγονότα όπως η κατάρρευση των τιμών των ακινήτων το 2008 και η συνακόλουθη οικονομική κρίση δεν είναι εύκολο, αφού οι περισσότερες κρίσεις δεν προκαλούνται από εγκληματικές δραστηριότητες ή εσκεμμένα. «Οι περισσότερες οικονομικές κρίσεις οφείλονται σε ένα μείγμα βλακείας, απληστίας, απερισκεψίας, ανάληψης [οικονομικού] κινδύνου, ελπίδας» για κέρδος, επισήμανε ο Γκάιτνερ, ο οποίος είχε λάβει μέρος στις προσπάθειες αντιμετώπισης της κρίσης από την κυβέρνηση του Τζορτζ Ου. Μπους ως πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας της πολιτείας της Νέας Υόρκης και έχει καλέσει επανειλημμένα την ΕΕ να λάβει πιο αποφασιστικά μέτρα για να περιορίσει την κρίση χρέους στην ευρωζώνη. «Δεν μπορείς να εξαλείψεις την βλακεία και την ανάληψη κινδύνου και την απληστία και την απερισκεψία με νόμους. Αυτό που μπορείς να κάνεις είναι να προσπαθήσεις να εξασφαλίσεις πως όταν συμβαίνουν όλα αυτά, δεν προκαλούν πολύ με...

Συνέδριο Τυφλών

του Ευγένιου Αρανίτση (από την εφημερίδα Ελευθεροτυπία) Η εικόνα της Γκερέκου με ξανατράβηξε στην Κέρκυρα που, καλώς ή κακώς, καταλαμβάνει τη θέση αρχιμήδειου σημείου ως προς τους λογοτεχνικούς μου πειραματισμούς μου εδώ και 30 χρόνια. Εννοείται πως, για να γίνει η Κέρκυρα έμμονη ιδέα, δεν θα αρκούσε το γεγονός ότι την λατρεύω, ότι μεγάλωσα στους κήπους και τους αμέτρητους θερινούς της κινηματογράφους ή ότι είναι αναμφισβήτητα η ομορφότερη πόλη της ανατολικής Μεσογείου. Οχι, συνεισέφερε εδώ η πεποίθησή μου σύμφωνα με την οποία η βαθύτερη κατανόηση του αινίγματος της κερκυραϊκής μοίρας ισοδυναμεί, μπορώ να το πω χωρίς τον παραμικρό δισταγμό, με την κατανόηση της ίδιας της Ελλάδας, δηλαδή του ανεπίλυτου ζητήματος της ελληνικής ταυτότητας. Ιδού τι ήταν ανέκαθεν, για μένα, η πρωτεύουσα της Επτανήσου. Λένε ότι, στις πόλεις, ένα στα δέκα πουλιά έχουν πάψει να κελαηδούν εξαιτίας της ρύπανσης, χημικής και ηχητικής. Θα 'θελα να 'μαι, για την πόλη μου, αυτό το δέκατο καναρίνι, που επ...

Σχολική βία, "Βήμα" 7 Μαρτίου

Για ανάγκη συνεργασίας των πολιτικών παρατάξεων μίλησε εκ νέου ο υπουργός Υγείας κ. Α. Λοβέρδος σε ημερίδα που διοργάνωσε στο Ζάππειο Μέγαρο η Ελληνογερμανική Αγωγή υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Αθηνών και της Unicef . Αφορμή πήρε από την παρουσία της προκατόχου του στο υπουργείο Εργασίας κυρίας Φάνης Πάλλη-Πετραλιά. Θέμα της ημερίδας, η σχολική βία. «Το θέμα μας αφορά όλους, γονείς και πολιτικούς. Η σχολική βία και οι συμμορίες δεν είναι φαινόμενο της κρίσης. Πάντα υπήρχε. Είναι φαινόμενο ευρωπαϊκό, φαινόμενο του δυτικού ημισφαιρίου του πλανήτη. Σε περιόδους κρίσης όμως η βία παροξύνεται. Ο λόγος που αναπτύσσεται για την κρίση πολλές φορές είναι χειρότερος από την ίδια την κρίση και παροξύνει το φαινόμενο της βίας» τόνισε ο υπουργός Υγείας. Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε μεγάλη πανελλαδική έρευνα της εταιρείας δημοσκοπήσεων V - Prc για την παιδική βία σύμφωνα με την οποία το ένα τρίτο των μαθητών δηλώνουν δυσαρεστημένοι από τη σχολική ζωή   Ο κ. Λοβέρδος εξέφρασε την ...

Αντίσταση στην ψυχική καταστροφή

Tου Χρηστου Γιανναρα H στέρηση, η φτώχεια, το φάσμα της πείνας δύσκολα συμβιβάζονται με τη νηφαλιότητα, την ορθοβουλία, τις ψύχραιμες αξιολογήσεις. Oταν δεν υπάρχει πια μισθός ή ο μισθός εξαντλείται σε ελάχιστες μέρες και οι υπόλοιπες του μήνα ξημερώνουν σαν απειλή, δεν υπάρχει μυαλό για διαφορετικά ενδιαφέροντα, για ποιοτικές ενασχολήσεις. Tο μαρτύριο του άνεργου, του χαμηλόμισθου, του βάναυσα τσακισμένου συνταξιούχου είναι η τέλεια ανημπόρια του να ασχοληθεί με ό, τι ομορφαίνει τη ζωή – να διαβάσει, να ακούσει μουσική, να χαρεί τον περίπατο, να κουβεντιάσει ξέγνοιαστος για ό, τι αγαπάει. Aνημπόρια ψυχική, λογικά μη ελεγχόμενη, παραλυτική.

Δημοσίευση του Ε. Αρανίτση (από την Ελευθεροτυπία το 1995)

ΕΡΩΤΑΣ Του Ευγένιου Αρανίτση Όλα τα βιβλία με θέμα των Έρωτα που έτυχε να διαβάσω, εξαιρουμένων εκείνων που εξειδικεύονται στο μελόδραμα, αντιμετωπίζουν το αντικείμενο τους σαν ένα παιχνίδι συναναστροφής ή σαν μια από τις καλές τέχνες ή σαν μια έξυπνη παντομίμα στην οποία θα έπρεπε να προστεθεί μια νότα φινέτσας ή εκκεντρικότητας. Γενικά εδώ λαμβάνεται υπόψη μόνο μια νίκη της μορφής πάνω στο περιεχόμενο. Οι συγγραφείς αυτών των βιβλίων του Οβιδίου συμπεριλαμβανομένου υποπτεύθηκαν κατά κάποιο τρόπο ότι ο Έρωτας είναι μια αντεστραμμένη εικόνα του θανάτου και ότι παραδόξως αυτό το βίωμα είναι προορισμένο να πεθάνει. Όμως το μόνο που έκαναν για να αξιοποιήσουν ένα τόσο ανησυχητικό συμπέρασμα ήταν η νηφάλια προσπάθεια να δώσουν στον έρωτα μια παράταση ζωής λες και ο θνησιγενής χαρακτήρας του ήταν ένα λάθος της φύσης που θα μπορούσε να διορθωθεί με τη σωστή συσκευασία των αρωμάτων. Όλα αυτά σε τελευταία ανάλυση είναι πολύ βαρετά αν πιστέψουμε ότι ο έρωτας δεν είναι τρόπος ζωής αλλά η α...

Παπαγιώργης - ένας κόσμος που φεύγει

Το απόσπασμα είναι από άρθρο του Κ. Παπαγιώργη στον "Κόσμο του Επενδυτή" ( η έντονη γραφή είναι προσωπική επιλογή ) «Σύντομα θα κλείσω τα εξήντα. Εδώ και δύο χρόνια με κυνηγάει η πραγματικότητα του θανάτου, ενώ παράλληλα παρατηρώ πόσο άσχημα πάει ο κόσμος. Όπως λέει κάποι- ος φίλος, όλα τελείωσαν ή τελειώνουν. Δεν μένει τίποτε άλλο πέρα από μια τε- ράστια αναλφάβητη μάζα, την οποία δη- μιούργησε σκοπίμως η εξουσία , ένα είδος άμορφου πλήθους που μας έχει βυθίσει όλους σε μια γενικευμένη μετριότητα. Επι- κρατεί μια τεράστια παρεξήγηση. Κι ένα τραγικό μπέρδεμα από γκόθικ ιστορίες και εκδότες-γουρούνια, που ευθύνονται για ένα μνημειωδών διαστάσεων χάλι. Εί- ναι πιο έτοιμη στο Δουβλίνο η κηδεία των λογοτεχνικών εκδόσεων στις οποίες α- φιέρωσα τη ζωή μου. Το μόνο που μπορώ να κάνω πια είναι να προσπαθώ να ανα- σάνω, να διευρύνω, στο μέγιστο δυνατό, τους τόπους που μπορώ να δω στις μέρες που μου απομένουν, να επιδιώξω να α- ναζητήσω μια τέχνη της ίδιας μου της ύ- παρξης, μια τέχν...